( 2 ) . الاستسقاء ، نك . ابن سينا ، III ، ج 2 ، 77 . ( 3 ) . الطبرزد - آب نبات يا قند سفت سفيد ، نك . شمارهء 210 ، يادداشت 11 . ( 4 ) . المغافير جمع المغفور - من قندى گياهان نامبرده در اينجا ؛ قس . شمارهء 210 ، يادداشت 13 . ( 5 ) . رمث - نوعى تاغ ؛ نك . شمارهء 32 ، يادداشت 2 . ( 6 ) . الثمام - P . setigerum Retz . ; Panicum turgidum Forsk . ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 25 ؛ عيسى ، 25 133 . ( 7 ) . الجمان - يكى از نام‌هاى مرواريد ؛ الجماهر ، 94 . ( 8 ) . نسخه‌هاى الف و ب : مصوصه ، بايد خواند غصونه ، قس . لسان العرب ، IV ، 574 : شعبه . ( 9 ) . در پى آن واژهء نامفهوم : فبيسررة . ( 10 ) . مغاثير جمع مغثور ، Lane ، 2230 . ( 11 ) . لثى ، قس . لسان العرب XV ، 240 . 551 . سكنجبين 1 به رومى اكسوميلى 2 ، به سريانى خلاد دبسا 3 [ ناميده مىشود ] . ( 1 ) . يا سكنجبين ، معرب « سكنگبين » فارسى - از « سك » ( سركه ) و « انگبين » ( عسل ) ؛ قس . II , Vullers ، 312 . دربارهء شيوه‌هاى تهيهء اين نوشابه نك . ابن سينا ، V ، 108 - 111 . ( 2 ) . اكسوميلى - يونانى ، نك . 122 . ( 3 ) . خلّاد دبسا ( نسخهء فارسى ) ؛ نسخهء الف : صلاددبسا . 552 . سليخة 1 * بشر : [ سليخه ] به فارسى اشترگياه 2 ، به عربى ريحان الجمال 3 ، به هندى ذلوا و در يك نسخه تلوا و دلعه 4 ( ؟ ) ناميده مىشود . ديسقوريدس : سليخه تنه‌اى با پوست كلفت دارد ، در بيابان‌هاى عربى يافت مىشود ، برگ‌هايش شبيه برگ‌هاى ايرساست . رنگ [ سليخه ] ياقوتى ، زيبا شبيه رنگ مرجان و رويش سوراخ‌هاى ريز 5 است ، [ به شكل ] لوله‌هاى صاف ، دراز و كلفت است ، زبان را مىگزد ، آن را جمع مىكند و موجب اندكى بىحسى 6 در آن مىشود ، بوى خوش 7 آميخته با [ بوى ] شراب دارد . [ سليخه ] سه نوع است 8 و بهترين آنها همان است [ كه در بالا اشاره شد ] . سليخه سياه متمايل به ارغوانى با بوى گل سرخ نيز [ خوب است ] . اما [ سليخه ] سياه بدبو با پوست